Anatolij Kaszpirowski zmarł 3 października 2026 roku w szpitalu w Moskwie. Miał 87 lat. Hipnotyzer, którego seanse emitowano w państwowej telewizji ZSRR, a później także w TVP, należał do najbardziej charakterystycznych postaci telewizji przełomu lat 80. i 90. w Polsce.
Najważniejsze informacje o śmierci
- Data: 3 października 2026 roku
- Miejsce: szpital w Moskwie
- Godzina: 6:45 rano, według części doniesień
- Wiek: 87 lat
O śmierci informowały rosyjskie media, powołując się na prezentera. W zależności od publikacji podawano, że chodziło o Andrieja Małachowa albo Siergieja Małachowa. To właśnie ta rozbieżność dotyczy źródła informacji, a nie samego faktu zgonu.
Co wiadomo o stanie zdrowia i przyczynie śmierci
W lipcu 2026 roku rosyjskie media informowały o pogorszeniu stanu zdrowia Kaszpirowskiego i jego hospitalizacji w ciężkim stanie. W doniesieniach pojawiała się również informacja o chorobie nowotworowej.
Przyczyna śmierci była opisywana różnie. Część źródeł wskazywała na zatrzymanie akcji krążenia lub serca, inne pisały o ataku serca. Współpracownik Kaszpirowskiego, Siergiej Rudich, miał przekazać, że przyczyna zatrzymania krążenia była jeszcze badana. Jedno ze źródeł podało natomiast, że przyczyny zgonu nie ujawniono.
Od psychiatrii do telewizyjnych seansów
Kaszpirowski urodził się 11 sierpnia 1939 roku w Płoskirowie, na terenie dzisiejszej Ukrainy. W 1962 roku ukończył Państwowy Instytut Medyczny w Winnicy, gdzie zdobył specjalizację z psychiatrii i psychoterapii. Przez 25 lat pracował w szpitalach psychiatrycznych.
Przełom w jego karierze nastąpił w 1989 roku. Wtedy państwowa telewizja ZSRR zaczęła emitować masowe seanse hipnozy i uzdrawiania z jego udziałem. Kaszpirowski przekonywał, że jego metody działają „od pierwszej sekundy”, a w innym przytaczanym sformułowaniu mówił o skuteczności „już od pierwszej sekundy kontaktu”.
Popularność seansów nie oznaczała powszechnej akceptacji. Ministerstwo Zdrowia ZSRR określiło fenomen Kaszpirowskiego mianem „zbiorowej psychozy”.
Kaszpirowski w Polsce: TVP, miliony odbiorców i Wiktor
Seanse Kaszpirowskiego trafiły na antenę TVP, a w 1990 roku sam hipnotyzer odwiedził Polskę. Według źródeł w latach 1989–1990 jego programy oglądało około 60 proc. Polaków. To właśnie ten wskaźnik najlepiej pokazuje skalę zainteresowania jego występami w Polsce, bez potrzeby uciekania się do ogólnych określeń o „milionach widzów”.
Również w 1990 roku Kaszpirowski otrzymał statuetkę Wiktora dla osobowości telewizyjnej roku. W polskim kontekście ważne były więc nie tylko same transmisje, lecz także jego bezpośrednia wizyta oraz wyróżnienie przyznane przez środowisko telewizyjne.
Polityka i późniejsza działalność
Po okresie największej obecności w telewizji Kaszpirowski związał się także z polityką. W 1993 roku został deputowanym do Dumy Państwowej z ramienia Liberalno-Demokratycznej Partii Rosji, znanej jako LDPR.
W 1995 roku uczestniczył w negocjacjach z grupą Szamila Basajewa w Budionnowsku. Według niepotwierdzonych doniesień próbował wtedy zahipnotyzować dowódcę bojowników, jednak bezskutecznie. Ten epizod jest opisywany jako informacja z niepewnego źródła, dlatego nie można przedstawiać go jako rozstrzygniętego faktu.
W 2020 roku Kaszpirowski apelował do Władimira Putina o wstrzymanie masowych szczepień przeciwko COVID-19. Ten etap jego działalności ponownie połączył publiczne wypowiedzi dotyczące zdrowia z aktywnością polityczną.
Telewizja, polityka i sporne dziedzictwo
Kariera Kaszpirowskiego obejmowała trzy wyraźne obszary: pracę w szpitalach psychiatrycznych, telewizyjne seanse hipnozy i uzdrawiania oraz późniejszą działalność publiczną. W Polsce jego nazwisko kojarzyło się przede wszystkim z emisjami w TVP, wizytą w 1990 roku i nagrodą Wiktora.
Jednocześnie jego metody od początku budziły kontrowersje. Z jednej strony seanse przyciągały około 60 proc. polskich widzów w latach 1989–1990, z drugiej — radzieckie Ministerstwo Zdrowia określało to zjawisko jako „zbiorową psychozę”. Po śmierci Kaszpirowskiego pozostają więc zarówno konkretne ślady jego telewizyjnej popularności, jak i spór o charakter oraz znaczenie jego działalności.
