Przyszłość brytyjskiej platformy Freeview po 2034 roku nie została jeszcze rozstrzygnięta. W rozmowach pojawiają się dwa scenariusze: wyłączenie usługi z końcem 2034 roku albo przedłużenie jej działania o kolejną dekadę, do końca 2044 roku.
Różnica między tymi terminami wiąże się przede wszystkim z datą wygaśnięcia obecnych licencji multipleksów, ale także z pytaniem o to, jak szybko gospodarstwa domowe będą mogły korzystać z telewizji dostarczanej przez internet.
Co wiadomo o przyszłości Freeview
Freeview ma działać co najmniej do końca 2034 roku. Tego dnia, 31 grudnia 2034 roku, wygasają obecne brytyjskie licencje multipleksów. To właśnie dlatego rok 2034 stał się naturalną granicą dla dyskusji o dalszym losie naziemnej telewizji cyfrowej.
Jednocześnie sama data wygaśnięcia licencji nie oznacza jeszcze, że podjęto decyzję o zakończeniu działania platformy. Wśród rozważanych możliwości znajduje się zarówno wyłączenie Freeview pod koniec 2034 roku, jak i utrzymanie usługi do końca 2044 roku.
Dwa scenariusze po 2034 roku
- Koniec 2034 roku: Freeview przestałoby działać wraz z wygaśnięciem obecnych licencji multipleksów.
- Koniec 2044 roku: platforma pozostałaby dostępna przez kolejne dziesięć lat, w formule odświeżonej i bardziej hybrydowej.
Drugi wariant jest związany z propozycją firmy Arqiva, która zakłada kontrolowane wygaszanie naziemnej telewizji cyfrowej dopiero w 2044 roku. W takim ujęciu lata 2035–2044 byłyby okresem przejściowym, a nie natychmiastowym końcem naziemnej dystrybucji.
Ważne jest też rozróżnienie między propozycją branżową a decyzją państwa. Future of Television Distribution Forum ma charakter doradczy i analityczny, lecz nie ustanawia polityki Wielkiej Brytanii. Sam udział danego wariantu w dyskusji nie przesądza więc o wyborze konkretnego terminu.
Praktyczne terminy i konsekwencje dla widzów
Najważniejszym punktem kalendarza pozostaje 31 grudnia 2034 roku, kiedy wygasają obecne licencje multipleksów. Jeśli wybrany zostałby wariant wcześniejszy, właśnie wtedy Freeview mogłoby zostać wyłączone. Wariant Arqivy zakłada natomiast dalsze funkcjonowanie naziemnej telewizji przez dekadę, do końca 2044 roku.
Skala ewentualnej zmiany jest znacząca. Około 2,6 mln brytyjskich gospodarstw domowych korzysta obecnie wyłącznie z naziemnej telewizji cyfrowej. Z kolei szacunki dotyczące 2035 roku mówią o około 1,9 mln gospodarstw, które mogą nadal nie być gotowe do odbioru IPTV.
Różnicę między oboma terminami pokazują także wyliczenia dotyczące dostępu szerokopasmowego. Przy zmianie w 2034 roku koszt zapewnienia internetu gospodarstwom, które go potrzebują, oszacowano na około 1,6 mld funtów. Dla przejścia w 2044 roku wskazywana kwota wynosi około 200 mln funtów.
Co proponuje Arqiva na lata 2035–2044
Arqiva proponuje odświeżoną, hybrydową usługę Freeview opartą na technologii drugiej generacji. Według założenia miałaby ona zachować podobną pojemność i zasięg jak obecna platforma, ale działać w zmienionej strukturze technicznej.
Jednym z elementów planu jest konsolidacja sześciu obecnych multipleksów do trzech multipleksów działających w standardzie DVB-T2. W propozycji jeden multipleks zapewniałby zasięg usług publicznych dla około 98,5 proc. gospodarstw domowych. Dwa multipleksy komercyjne miałyby docierać do około 90 proc. gospodarstw.
Według Arqivy taka konsolidacja mogłaby obniżyć koszty transmisji nadawców nawet o 50 proc., a zużycie energii sieci nadawczej zmniejszyć o około 40 proc. W planie znalazło się również założenie, że pasmo 600 MHz mogłoby zostać zwolnione już w latach 2034–2035.
Wszystkie te liczby — dotyczące zasięgu, oszczędności i zużycia energii — pochodzą z propozycji Arqivy. Tak samo należy traktować szacunki dotyczące liczby gospodarstw niegotowych na IPTV oraz kosztów zapewnienia szerokopasmowego dostępu. Są to dane przedstawiane w ramach określonego wariantu, a nie rozstrzygnięcie przyszłego modelu Freeview.
Jakie elementy pozostają przedmiotem decyzji
Do rozstrzygnięcia pozostaje przede wszystkim wybór granicznej daty: 2034 albo 2044 roku. W pierwszym przypadku zmiana nastąpiłaby w momencie wygaśnięcia obecnych licencji multipleksów. W drugim naziemna telewizja otrzymałaby dodatkowy okres działania w formule proponowanej przez Arqivę.
Nie przesądzono również, czy rozwiązanie oparte na trzech multipleksach DVB-T2 i hybrydowej usłudze Freeview zostanie przyjęte. To właśnie ten wariant zakłada utrzymanie zbliżonego zasięgu i pojemności, ale jego szczegółowe parametry pozostają częścią propozycji Arqivy.
Rola naziemnej telewizji i przejście do platform hybrydowych
Freeview ma niemal 99-procentowe pokrycie terytorium Wielkiej Brytanii. Przy takiej skali dostępności decyzja o terminie zakończenia platformy dotyczyłaby nie tylko rynku nadawców, lecz także milionów gospodarstw korzystających z naziemnego odbioru.
Debata wpisuje się w szersze wykorzystanie infrastruktury radiowej i internetowej. Zakres 470–694 MHz jest w Europie używany między innymi przez naziemną telewizję cyfrową, dlatego propozycja zwolnienia pasma 600 MHz łączy przyszłość Freeview z planowaniem wykorzystania częstotliwości.
Podobne napięcie między telewizją naziemną a usługami internetowymi widać także w danych z Polski. W sierpniu 2026 roku naziemna telewizja odpowiadała za 20,6 proc. całkowitego czasu oglądania na ekranach telewizorów, wobec 23,2 proc. w sierpniu 2023 roku. W tym samym okresie udział streamingu wzrósł z 7,1 proc. do 11 proc.
Na razie brytyjski kierunek pozostaje otwarty: Freeview jest zabezpieczone co najmniej do końca 2034 roku, a dalszy termin zależy od wyboru między wcześniejszym wyłączeniem a przedłużeniem działania platformy do 2044 roku.
